Fyodor Mihailoviç Dostoyevski’nin Beyaz Geceler adlı eseri, insan ruhunun en kırılgan hâllerini büyük bir sadelikle anlatır. Dostoyevski, henüz 27 yaşındayken kaleme aldığı bu uzun öyküde yalnızlığı, umudu ve hayal kurmanın incelikli ağırlığını...
Fyodor Mihailoviç Dostoyevski’nin Beyaz Geceler adlı eseri, insan ruhunun en kırılgan hâllerini büyük bir sadelikle anlatır. Dostoyevski, henüz 27 yaşındayken kaleme aldığı bu uzun öyküde yalnızlığı, umudu ve hayal kurmanın incelikli ağırlığını merkezine alır.
“Ben hayalperestim.”
Bu tek cümle, ismini hiç öğrenemediğimiz anlatıcıyı bütünüyle tanımlar. O, gerçek hayattan çok hayallerde yaşayan; insanlarla değil, duygularıyla yakınlık kuran biridir.
Beyaz geceleriyle ünlü St. Petersburg, eserde yalnızca bir arka plan değildir. Gecenin tam kararmadığı, zamanın belirsizleştiği bu şehir, Hayalperest’in iç dünyasının yansımasına dönüşür. Sokaklar, köprüler ve sessizlik; onun yalnızlığına eşlik eder.
“Hayaller de yaşanmış bir hayat sayılmaz mı?”
Nastenka ile yaşanan kısa yakınlık, şehri ve hayatı bir anlığına aydınlatır. Ancak bu aydınlık kalıcı değildir. Dostoyevski, mutluluğun geçiciliğini ve insanın kendi iç yalnızlığına geri dönüşünü büyük bir incelikle anlatır.
Beyaz Geceler, yalnızca bir aşk hikâyesi değil; insanın kendisiyle, hayalleriyle ve yaşadığı şehirle kurduğu derin ilişkinin unutulmaz bir anlatımıdır.
İster ölüm olsun ister ayrılık
İnsan unutur mu var olduğu bedeni.
Dünya sözüm, can evim
Bir gün ağzından uzak gülerse ağzım
Tanrı gökyüzüyle boğsun beni
İster ölüm olsun ister ayrılık
İnsan unutur mu var olduğu bedeni.
Dünya sözüm, can evim
Bir gün ağzından uzak gülerse ağzım
Tanrı gökyüzüyle boğsun beni
Yüzüm bir gelecek atlası. Başım önde dönüyorum bütün yürüyüşlerden. Mavilik yitirdi hükmünü. İpi kopmuş bir boncuğum senden sonra. Bedeni olmayan bir zaman, odalarda.
Yüzüm bir gelecek atlası. Başım önde dönüyorum bütün yürüyüşlerden. Mavilik yitirdi hükmünü. İpi kopmuş bir boncuğum senden sonra. Bedeni olmayan bir zaman, odalarda.
Hayır, seninle yalnız kalmayı senin hayal ettiğin gibi hayal etmemiştim. İmkansızı istiyorsam, onu bütünüyle isterim. Tamamen yalnız, sevgilim, bu dünyada tamamen yalnız olmamızı, gökyüzünün altında tamamen yalnız olmamızı ve hayatımı, senin olan...
Hayır, seninle yalnız kalmayı senin hayal ettiğin gibi hayal etmemiştim. İmkansızı istiyorsam, onu bütünüyle isterim. Tamamen yalnız, sevgilim, bu dünyada tamamen yalnız olmamızı, gökyüzünün altında tamamen yalnız olmamızı ve hayatımı, senin olan hayatımı, dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak ve tam bir konsantrasyonla, sana odaklanarak yaşamayı istedim.
Öğrendiklerimi, okuduklarımı, yaşadıklarımı veya duyduklarımı, insanları veya olayları hatırlamıyorum; hiçbir şey yaşamadığımı, hiçbir şey öğrenmediğimi, aslında ortalama bir okul çocuğundan daha az şey bildiğimi ve bildiklerimin yüzeysel olduğunu,...
Öğrendiklerimi, okuduklarımı, yaşadıklarımı veya duyduklarımı, insanları veya olayları hatırlamıyorum; hiçbir şey yaşamadığımı, hiçbir şey öğrenmediğimi, aslında ortalama bir okul çocuğundan daha az şey bildiğimi ve bildiklerimin yüzeysel olduğunu, her ikinci sorunun benim için anlaşılmaz olduğunu hissediyorum. Bilinçli düşünme yeteneğim yok; düşüncelerim duvara çarpıyor. Şeylerin özünü tek başına kavrayabiliyorum, ancak tutarlı, kesintisiz düşünme yeteneğim yok. Doğru düzgün bir hikaye bile anlatamıyorum; aslında, neredeyse konuşamıyorum bile.
